[ مقدمه ] بسم اللّه الرّحمن الرّحيم اثر حاضر مشتمل است بر چهار اثر نفيس ، سه رساله عرفانى از عارف بارع داود بن محمود قيصرى يكى رسالهء در - توحيد و نبوت و ولايت - و رسالهء دوم - أساس الوحدانيّة - و سوم رساله در - زمان - بطريق عرفا ، و چهارم رساله در - ولايت - از آقا محمد رضا قمشه‌ئى . مؤلّف در رساله - توحيد و نبوت و ولايت - مسائل توحيد را بسبك و روش أهل عرفان و تصوّف تحرير نموده و سپس پرداخته است به بيان معناى نبوت و بعد از تحقيق در اين مبحث مهم مسألهء ولايت را به طريقهء أهل عرفان بيان نموده است . اثر بعد از اين رساله ، وجيزه‌ايست در مبحث وحدت و كثرت بنا بر طريقهء محققان و عظماى صوفيّه كه در حدّ خود كم‌نظير است . در مسألهء ولايت عقايد عرفا ، به عقايد شيعهء اثنا عشرى بسيار نزديك است بخصوص صوفيهء اتباع محيي الدين ابن عربى كه بالاتفاق تصريح كرده‌اند خليفه و جانشين و ولىّ بعد از خاتم انبيا ، بايد كسى باشد كه نسبت أو به پيغمبر تمام باشد ، يعنى باعتبار صورت و ظاهر و بحسب معنا و باطن به حضرت ختمى مرتبت منتسب باشد و اغلب شارحان فصوص در مقام شرح ديباچه و خطبهء كتاب در بيان معناى آل محمد گفته‌اند : « و من صحّت نسبته إلى رسول اللّه ، صورة و معنا ، هو الخليفة و الامام القائم مقامه » . و شارحان براي تسجيل مطلب مكرّر گفته‌اند كساني كه معارف الهى را از حضرت حتمى مرتبت اخذ نموده‌اند نسبت به آن حضرت داراى نسبت و قرابت معنوي مىباشند و عوام از سادات أولاد على از بطن - صديقهء كبرى فاطمهء زهرا - نسبت به آن حضرت قرابت صورى دارند و كسى كه داراى هر دو نسبت باشد خليفه و جانشين اوست بعضي از آنها